Şimdilerde günlük hayatta neredeyse hiç giyene rastlanmıyor ama çocukluğumuzda köyde az da olsa zıbın giyen olurdu. Merhum Meryem (Meyro) ninem, Hatın ve Avaş 'bibi'ler, hep zıbınlı halleriyle hâlâ belleğimde canlılığını korur.
Tabiî, "Ahmediye" denilen o turuncu başlığı, artık kıymetinden mi yoksa sadece özel zamanlara has olmasından mı, o zamanlarda da günlük hayatta pek giyen olmazdı. Benim açımdan işin bir garipliği de, bu kıyafeti giyenlerin bile 'köylü esvabı' şeklinde onu nitelemeleriydi. Köynek, kuşak ve başlıktan oluşan bu kıyafet, günümüzde dahi Barak Ovası'nın en önemli folklorik ananelerinden biridir. Bilhassa düğün halaylarında bayan katılımcıların favori yöresel kostümüdür bu zubunlar.
Her ne kadar ablaları Saliha (Sâlhey) ve Elif teyzelerim hâlâ kullanmasına rağmen, Anamın zubun giydiğine pek şahit olmamışımdır. Gene de köyde en gözde zıbın tedarikçilerinden biridir Anam. Gerektiğinde heveslilerine boy boy zıbın sağladığına kaç kez tanık oldum, hatırlamıyorum doğrusu. Yine bir bahar günü, 90'lı yıllarda, torunlarını yukarıda yer alan resimlerdeki gibi giydirmiş, bana da yeğenlerimin bu şirin hallerini evin önünde fotoğraflamak düşmüştü.
Barak'ta geleneksel erkek kıyafetleri çok renkli değildir. Şalvar, kuşak, gömlek, yelek ve başa sarılan yağlık denilen geniş bir örtüden veya kasket tarzı şapkadan meydana gelir. Buna karşılık Barak'ın geleneksel kadın kıyafetleri çarpıcı ve canlı renklerden oluşur. Eskiden bu kıyafetlerin Halep'den geldiği söylenirdi. Yöredeki en klasik bu kadın kıyafetine, eskiler tarafından "Köylü Esvabı" veya "Üç Etek Zubun" da denir. Bir gömlek üzerine renkli köynek, çok renkli bir basma önlük ve süslü bir kuşaktan oluşan zıbın haricinde, gene çok renkli bir şalvar ve başa sarılan "Ahmediye" denilen turuncu başörtüsü geleneksel Barak kadının en ayırt edici ve görkemli kıyafetidir. "Ahmediye"nin kendine özgü bir bağlama şekli vardır. Sanki poşuyla sarılı gibi durur. Gene "Ahmediye" dışındaki başlıkların üzerine renkli poşuların bağlandığı da olur. Ayaklara da tercihen kırmızı yemeni giyilir. Yine eskiden Barak’ta kadınlar yüzlerinde koyu yeşil renkli dövünleri (bir çeşit döğme) süs olarak kullanırmış.
Şimdilerde bu kıyafetleri bazı yaşlılar dışından günlük hayatta giyene neredeyse hiç rastlanmıyor ama geçmişte köylerde kadınlar arasında az da olsa bu zıbınlardan giyen olurdu. Artık Barak’ın folklorik simgelerinden biri sayılan “Ahmediye” ise günlük hayattan ziyade düğün gibi özel zamanlara has hâlâ giyilir. Çok canlı ve renkli köynek, salma (önlük), şalvar, kuşak ve başlıktan oluşan bu Barak yöresel kıyafeti, günümüzde Barak Ovası'nın en önemli folklorik ananelerinden biridir. Aslında bu konuda kadın kıyafetleri daha özelliklidir zira Barak erkekleri yabanda giydikleri iş şalvarları dışında düğünlerde bile pek geleneksel kıyafet giymezler.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder